ಮನೆ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಟೊಮೆಟೊ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಬದನೆಕಾಯಿ ಅಥವಾ ಹೂವಿನ ಗಿಡಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕು, ಹೂವು ಉದುರದೇ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಕಾಯಿ ಬಿಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಆಸೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕರು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಥವಾ ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಮೊಸರನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೆ ಗಿಡಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ತೋಟಗಾರಿಕಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಮನೆಮದ್ದಾಗಿದೆ.
ಮೊಸರಿನಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಉಪಯುಕ್ತ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ಸುಧಾರಿಸಿ, ಗಿಡಗಳು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಮೊಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಗಿಡಗಳ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೊಸರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಹಾಕಬಾರದು. ಒಂದು ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಚಮಚ ಸ್ವಲ್ಪ ಹುಳಿಯಾದ ಮೊಸರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಲಸಿ ದ್ರಾವಣ ತಯಾರಿಸಬೇಕು. ಈ ದ್ರಾವಣವನ್ನು 15 ರಿಂದ 20 ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಗಿಡದ ಬೇರು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹಾಕುವುದು ಉತ್ತಮ. ಕೆಲವರು ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಚಿಟಿಕೆ ಕಪ್ಪು ಉಪ್ಪನ್ನೂ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಉಪ್ಪನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿಯೇ ಬಳಸಬೇಕು.
ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಟೊಮೆಟೊ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಬದನೆಕಾಯಿ, ಬೆಂಡೆಕಾಯಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ತರಕಾರಿ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಗುಲಾಬಿ, ಮಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹೂವಿನ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಗಿಡಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಲು, ಹೂವು ಮತ್ತು ಕಾಯಿ ಉದುರುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಇದು ಪೂರಕವಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಿಡಗಳ ಉತ್ತಮ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮೊಸರು ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಣ್ಣು, ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರ, ಸಾಕಷ್ಟು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು, ನಿಯಮಿತ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಕೀಟ-ರೋಗಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.
ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಗಿಡಗಳು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಹೂವು ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಇಳುವರಿ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮನೆ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಮೊಸರನ್ನು ಸಹಾಯಕ ಸಾವಯವ ಪೂರಕವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೊಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸದೆ, ಸಮತೋಲಿತ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿದರೆ ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶ ಬರುತ್ತದೆ.