ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಹರಿದು ಬಂದಿರುವ ಅನೇಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, “ನೇರಳೆ ಹಣ್ಣು ಹೆಚ್ಚು ಬಂದ ವರ್ಷ ಬರಗಾಲ ಬರುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ಮಾತು. ಮಲೆನಾಡು, ಕರಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು ಈ ಮಾತನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ನಂಬಿಕೆಯ ಹಿಂದೆ ಯಾವುದೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರ ಇದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಲವರಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ.
ನೇರಳೆ ಮರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೂ ಬಿಟ್ಟು ಹಣ್ಣು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮರದಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಹಲವು ಕಾರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ, ತಾಪಮಾನ, ಮಣ್ಣಿನ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಹಾಗೂ ಮರದ ಆರೋಗ್ಯ ಇವು ಹಣ್ಣಿನ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಉತ್ತಮ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ಮರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹಣ್ಣು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಗ್ರಾಮೀಣರು ಗಮನಿಸಿದ ಒಂದು ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ, ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನೇರಳೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಕಾಡುಮರಗಳು ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣು ಕೊಟ್ಟ ನಂತರ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು. ಈ ಅನುಭವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ “ನೇರಳೆ ಹಣ್ಣು ಹೆಚ್ಚು ಬಂದರೆ ಬರಗಾಲ ಬರುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದು ಎಲ್ಲ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೂ ನಿಜವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ಉಷ್ಣಾಂಶ, ವಾಯುಮಂಡಲದ ಒತ್ತಡ, ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಅಂಶಗಳು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ನೇರಳೆ ಮರದ ಹಣ್ಣಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಮಳೆಯ ನಡುವಿನ ನೇರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಆದರೂ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಹವಾಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಊಹಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರಲ್ಲಿತ್ತು. ಪಕ್ಷಿಗಳ ವರ್ತನೆ, ಮರಗಳ ಹೂವು-ಹಣ್ಣು, ಕೀಟಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೂಚನೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನೇರಳೆ ಹಣ್ಣಿನ ಕುರಿತ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇಂತಹ ಜನಪದ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲೊಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ “ನೇರಳೆ ಹಣ್ಣು ಹೆಚ್ಚು ಬಂದರೆ ಬರಗಾಲ ಬರುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ಮಾತು ಜನರ ಅನುಭವದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಜನನಂಬಿಕೆಯೇ ಹೊರತು, ಅದನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸತ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಇಂತಹ ನಂಬಿಕೆಗಳು ನಮ್ಮ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಅವಲೋಕನದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.